Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Communications Earth & Environment, ngành hàng không hoàn toàn có khả năng giảm tới một nửa lượng khí CO₂ phát thải mà không cần cắt giảm số chuyến bay khai thác. Giải pháp nằm ở việc loại bỏ ghế hạng nhất và hạng thương gia, tăng tỷ lệ lấp đầy ghế phổ thông và sử dụng các dòng máy bay có hiệu suất nhiên liệu cao nhất hiện nay.
Nghiên cứu này phân tích hơn 27 triệu chuyến bay thương mại trong tổng số khoảng 35 triệu chuyến bay toàn cầu diễn ra trong năm 2023. Đây là công trình đầu tiên đánh giá sự khác biệt về hiệu quả vận hành hàng không trên quy mô toàn cầu, dựa trên lượng CO₂ phát thải tính theo mỗi hành khách-kilômét bay. Kết quả cho thấy dù lượng phát thải trên mỗi kilômét bay đã giảm nhờ máy bay ngày càng tiết kiệm nhiên liệu, mức cải thiện này vẫn không theo kịp tốc độ gia tăng của số chuyến bay. Vì vậy, tổng lượng phát thải của ngành hàng không vẫn tiếp tục tăng và có thể tăng gấp đôi hoặc gấp ba vào năm 2050 nếu xu hướng hiện tại không thay đổi.
Xét theo khu vực, các chuyến bay gây ô nhiễm cao thường xuất phát từ các sân bay ở Mỹ và Australia, đặc biệt là các sân bay nhỏ, cùng với một số khu vực tại châu Phi và Trung Đông. Ngược lại, các sân bay tại Ấn Độ, Brazil và Đông Nam Á chủ yếu khai thác những chuyến bay có mức phát thải thấp hơn. Ngay trong nhóm sân bay lớn, sự chênh lệch cũng rất rõ rệt khi Atlanta và New York nằm trong nhóm có hiệu quả vận hành thấp nhất, với mức phát thải cao hơn gần 50% so với các sân bay hoạt động hiệu quả như Abu Dhabi hay Madrid.
Nghiên cứu cũng phân tích hiệu quả của các chuyến bay giữa khoảng 26.000 cặp thành phố. Trong năm 2023, khoảng 3,5 tỷ hành khách đã di chuyển tổng quãng đường 6.800 tỷ km bằng đường hàng không, tạo ra 577 triệu tấn CO₂, tương đương lượng phát thải hằng năm của Đức. Trong đó, Mỹ đứng đầu về mức phát thải cao, với các chuyến bay gây ô nhiễm cao hơn trung bình toàn cầu khoảng 14%. Hàng không Trung Quốc xếp thứ hai, với mức phát thải trung bình đạt 84,4 gram CO₂ trên mỗi hành khách-kilômét.
Sự khác biệt về phát thải giữa các tuyến bay là rất lớn. Tuyến bay được đánh giá hiệu quả nhất là chặng từ Milan đến sân bay Incheon, với mức phát thải chỉ 31,6 gram CO₂ trên mỗi hành khách-kilômét nhờ sử dụng máy bay hiện đại, tỷ lệ lấp đầy cao và ít ghế hạng sang. Ngược lại, tuyến bay kém hiệu quả nhất được ghi nhận tại Papua New Guinea, với mức phát thải cao gấp nhiều lần.
Theo Giáo sư Stefan Gössling, chuyên gia về hàng không và môi trường, nguyên nhân chính khiến ngành hàng không giảm phát thải kém hiệu quả là việc tiếp tục sử dụng máy bay cũ, bố trí quá nhiều ghế hạng sang chiếm diện tích lớn và khai thác các chuyến bay có tỷ lệ lấp đầy thấp. Năm 2023, tỷ lệ lấp đầy trung bình toàn cầu chỉ đạt gần 80%. Ông nhấn mạnh rằng hành khách hạng nhất và hạng thương gia tạo ra lượng phát thải cao gấp hơn ba lần so với hành khách hạng phổ thông, thậm chí có thể cao gấp nhiều lần trong các khoang hạng sang rộng rãi nhất.
Nghiên cứu cho rằng ngành hàng không đang bị mắc kẹt trong mô hình tăng trưởng dựa vào số lượng hành khách. Thay vì mở thêm nhiều chuyến bay, các hãng có thể khai thác ít chuyến hơn nhưng đạt tỷ lệ lấp đầy cao hơn và mức giá vé cao hơn, qua đó vừa duy trì lợi nhuận vừa giảm phát thải. Theo tính toán, nếu chỉ sử dụng ghế hạng phổ thông, nâng tỷ lệ lấp đầy lên khoảng 95% và khai thác các dòng máy bay hiệu quả nhất, ngành hàng không có thể cắt giảm từ 50% đến 75% lượng khí thải CO₂.
Ở góc nhìn khác, Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế cho rằng các hãng hàng không đã có động lực kinh tế để tiết kiệm nhiên liệu và tối đa hóa tỷ lệ lấp đầy. Tuy nhiên, tổ chức này cũng nhấn mạnh việc cắt giảm phát thải dài hạn vẫn cần dựa vào nhiên liệu hàng không bền vững, cơ chế Corsia và quá trình hiện đại hóa hạ tầng hàng không.
