Quy mô dự án trải rộng từ khu đô thị, sân golf, du lịch nghỉ dưỡng cho đến cảng hàng không, khu công nghiệp logistics và nhà máy điện khí LNG.
Tham vọng của T&T được ví như “một nước cờ chiến lược” nhằm mở toang cánh cửa phát triển cho miền Trung, nhưng đi cùng với đó là những dấu hỏi lớn về năng lực tài chính và dòng tiền thực tế của tập đoàn này.
Trong giới tài chính, T&T được đánh giá là một trong những tập đoàn tư nhân có sức ảnh hưởng, với hệ sinh thái phủ khắp các lĩnh vực: bất động sản, năng lượng, hạ tầng, nông nghiệp và tài chính.
Tuy nhiên, khác với các doanh nghiệp niêm yết, T&T là công ty tư nhân nên thông tin về báo cáo tài chính và dòng tiền hoạt động khá kín.
Những năm gần đây, dòng tiền của T&T chịu áp lực mạnh. Phần lớn các dự án đều đang ở giai đoạn đầu tư, tức là tiền “đi ra” rất nhiều, còn tiền “đi vào” thì chưa đến kỳ thu.
Các khoản chi cho giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng, tạm ứng cho nhà thầu hay góp vốn liên danh đều đòi hỏi dòng tiền lớn và đều xảy ra trước khi doanh nghiệp thu được bất kỳ đồng lợi nhuận nào.
Trong khi đó, doanh thu từ hoạt động kinh doanh lại đến từ những mảng có tính chu kỳ – như chuyển nhượng bất động sản hay dịch vụ thương mại – vốn phụ thuộc vào thị trường và tiến độ dự án.
Nói cách khác, T&T đang ở vào giai đoạn “chi trước – thu sau”. Đây là đặc điểm chung của các tập đoàn đầu tư đa ngành, nhưng cũng là giai đoạn nhạy cảm nhất về tài chính.
Khi tiền chưa kịp thu về, áp lực vốn buộc doanh nghiệp phải vay thêm, huy động liên danh hoặc phát hành trái phiếu để duy trì tiến độ. Điều đó lý giải vì sao giới phân tích cho rằng, dòng tiền của T&T hiện “căng như dây đàn”.
Đáng chú ý, T&T vẫn chưa công bố báo cáo lưu chuyển tiền tệ hợp nhất trong kỳ gần nhất. Việc thiếu minh bạch này khiến giới đầu tư khó đánh giá chính xác khả năng tự tài trợ, tỷ lệ nợ và mức độ phụ thuộc vào nguồn vốn bên ngoài của tập đoàn.
Một số văn bản giải trình trước đó của T&T cho thấy doanh nghiệp có nhiều giao dịch với bên liên quan, đồng thời chênh lệch lợi nhuận trước và sau kiểm toán khá đáng kể – điều này càng làm dấy lên câu hỏi về hiệu quả vận hành và kiểm soát nội bộ.
Đứng sau toàn bộ chiến lược này là ông Đỗ Quang Hiển, người vừa là Chủ tịch T&T vừa là Chủ tịch Ngân hàng SHB.
Gia đình ông hiện nắm giữ lượng cổ phần lớn tại SHB, với giá trị ước tính lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Đây chính là “đòn bẩy vốn” quan trọng giúp bầu Hiển có thể mở rộng đầu tư vào các lĩnh vực có tính chiến lược quốc gia.
Tuy nhiên, mối quan hệ tài chính giữa SHB và hệ sinh thái doanh nghiệp của T&T cũng là điều khiến thị trường quan tâm, bởi ranh giới giữa hỗ trợ nội bộ và xung đột lợi ích là rất mong manh.
Các chuyên gia cho rằng, tham vọng của bầu Hiển ở miền Trung là bước đi đầy tính toán: vừa tạo ra lợi ích kinh tế địa phương, vừa giúp T&T khẳng định vị thế là một tập đoàn tư nhân tầm quốc gia.
Nhưng thành công của chiến lược này phụ thuộc vào khả năng kiểm soát dòng tiền và tiến độ triển khai. Với tổng vốn đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng, chỉ một dự án chậm giải ngân hoặc không hoàn vốn đúng kế hoạch cũng đủ gây ảnh hưởng dây chuyền đến toàn hệ thống.
Ở góc độ dài hạn, nếu T&T kiểm soát được nhịp chi – thu, các dự án tại Quảng Trị có thể trở thành cú huých hạ tầng lớn nhất khu vực trong thập kỷ tới, kéo theo sự phát triển của đô thị, logistics và du lịch.
Nhưng trong ngắn hạn, bài toán dòng tiền vẫn là phép thử khắc nghiệt nhất đối với năng lực quản trị của bầu Hiển và đội ngũ T&T.
Một nhà đầu tư kỳ cựu từng nói: “Doanh nghiệp có thể vay để tăng trưởng, nhưng không thể vay mãi để tồn tại.”
Với T&T, điều quan trọng lúc này không phải là quy mô đầu tư bao nhiêu, mà là dòng tiền có thực sự chảy ổn định và minh bạch hay không.
Bởi chỉ khi dòng tiền khỏe mạnh, những kế hoạch 87.000 tỷ đồng mới có cơ hội biến tham vọng thành hiện thực.
