Động lực tăng trưởng: Nội lực lên tiếng
Theo các dự báo cập nhật, Ngân hàng Thế giới (WB) cho rằng tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2026 có thể đạt khoảng 6,5%, trong khi OECD nâng dự báo lên 6,2%, nhờ tiêu dùng hộ gia đình, đầu tư công và FDI tiếp tục là trụ cột.
Tiêu dùng nội địa vẫn là điểm sáng. Tầng lớp trung lưu tăng nhanh, thu nhập cải thiện và lãi vay có xu hướng ổn định giúp cầu tiêu dùng được duy trì.
Nguồn vốn đầu tư công – đặc biệt vào hạ tầng giao thông, năng lượng và logistics – dự kiến tiếp tục giải ngân mạnh trong năm 2026, tạo hiệu ứng lan tỏa cho nhiều ngành.
Chuyên gia kinh tế Nguyễn Xuân Thành (ĐH Fulbright) nhận định: “Chìa khóa tăng trưởng 2026 nằm ở khả năng giữ ổn định vĩ mô và duy trì động lực đầu tư công. Nếu giải ngân tốt và tránh dàn trải, nền kinh tế sẽ có một năm 2026 tương đối tích cực bất chấp bối cảnh thế giới không thuận lợi.”
Dòng vốn FDI giải ngân ổn định khoảng 25 tỷ USD/năm tiếp tục khẳng định Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn trong chuỗi cung ứng châu Á, đặc biệt ở các ngành điện tử, thiết bị bán dẫn hỗ trợ, công nghiệp nhẹ và trung cấp.
Những rủi ro lớn: Xuất khẩu suy yếu & năng suất thấp
Mặc dù triển vọng tích cực, năm 2026 vẫn chứa đựng các rủi ro đáng chú ý.
Thứ nhất, xuất khẩu – vốn chiếm hơn 90% GDP – đang chịu áp lực khi nhu cầu tại Mỹ, châu Âu và châu Á được dự báo tăng chậm. Các ngành chủ lực như điện tử, dệt may, gỗ có thể phục hồi không đồng đều, tạo khoảng trống trong tăng trưởng.
TS. Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng CIEM, cảnh báo: “Rủi ro lớn nhất của Việt Nam là phụ thuộc quá mạnh vào xuất khẩu và khu vực FDI. Nếu chu kỳ thế giới nguội lại, GDP Việt Nam sẽ chịu tác động ngay lập tức.”
Thứ hai, năng suất lao động tiếp tục là điểm nghẽn. Theo các báo cáo quốc tế, năng suất của Việt Nam vẫn thua kém đáng kể so với Thái Lan, Malaysia và đặc biệt là Trung Quốc. Nếu không nâng cao năng suất và công nghệ, nền kinh tế sẽ khó bứt phá trong giai đoạn 2026–2030.
Thứ ba, rủi ro lạm phát và tài chính có thể xuất hiện khi tín dụng tăng trở lại, đầu tư công mở rộng và giá hàng hóa thế giới biến động. Điều này đòi hỏi chính sách tiền tệ phải cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và kiểm soát giá cả.
Triển vọng 2026: Ổn định là chủ đạo, bứt phá cần thêm cải cách
Tổng hợp các chỉ số, nhiều chuyên gia nhận định năm 2026 sẽ là một năm “giữ nhịp” hơn là bùng nổ của kinh tế Việt Nam. Tăng trưởng dự kiến duy trì quanh mức 6–6,5%, nhưng biên độ rủi ro cao hơn năm 2025.
TS. Cấn Văn Lực đánh giá: “Nếu Việt Nam cải thiện mạnh mẽ môi trường kinh doanh, nâng công suất logistics, giảm chi phí cho doanh nghiệp và phát triển hạ tầng năng lượng, thì năm 2026 sẽ đặt nền móng cho một chu kỳ tăng trưởng mới từ 2027 trở đi.”
Trong khi đó, các tổ chức quốc tế đều nhấn mạnh yêu cầu Việt Nam phải chuyển mô hình từ gia công – lắp ráp sang sản xuất có giá trị gia tăng cao, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, đào tạo nhân lực công nghệ và tận dụng xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Có thể thấy, năm 2026 mở ra cơ hội giữ vững đà phục hồi với nền móng là tiêu dùng nội địa, đầu tư công và FDI ổn định.
Tuy nhiên, để tăng trưởng bền vững, Việt Nam phải vượt qua các thách thức lớn: xuất khẩu chậm lại, năng suất thấp, sức ép lạm phát và cạnh tranh địa chính trị.
Kinh tế 2026 có thể là “năm bản lề” để Việt Nam bước vào giai đoạn mới: ít phụ thuộc hơn vào lao động giá rẻ, nhiều hơn vào công nghệ – đổi mới – và nội lực của nền kinh tế.
