Từ trung tâm tài chính đến không gian bất động sản
Sự kiện ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế đánh dấu bước chuyển quan trọng trong lộ trình xây dựng trung tâm tài chính của Việt Nam, từ giai đoạn chủ trương, định hướng sang hình thành cấu trúc tổ chức và cơ chế vận hành cụ thể.
Tại sự kiện, các cơ quan cấu thành của VIFC-HCMC đã chính thức ra mắt, gồm: Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP.HCM, Tòa án chuyên biệt, Trung tâm Trọng tài quốc tế và Trang thông tin điện tử chính thức của Trung tâm. Đồng thời, ban tổ chức trao chứng nhận thành viên sáng lập và thành viên chiến lược cho 11 tổ chức trong và ngoài nước, gồm các định chế tài chính, ngân hàng và nhà đầu tư, trong đó có các tên tuổi trong nước và quốc tế như Nasdaq (Mỹ), VinaCapital, MB, HDFG, Sovico, SonKim Capital…
Theo giới quan sát, việc sớm thiết lập các thiết chế pháp lý, trọng tài và điều hành là yếu tố then chốt, tạo nền tảng pháp lý và củng cố niềm tin thể chế cho các hoạt động tài chính xuyên biên giới trong thời gian tới.
TP.HCM được đánh giá có lợi thế tự nhiên để phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế nhờ hệ sinh thái logistics, hàng không, thương mại và công nghệ đã hình thành tương đối đồng bộ. Một số sáng kiến liên quan đến tài chính hàng không, tài chính xanh và tài chính số cũng được giới thiệu như các trụ cột tiềm năng, cho thấy khả năng kết nối giữa thể chế tài chính mới và các chuỗi giá trị toàn cầu.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, sự hình thành các trung tâm tài chính thường kéo theo tác động lan tỏa mạnh mẽ tới thị trường bất động sản, do sự tập trung của các định chế tài chính, doanh nghiệp dịch vụ chuyên môn, tổ chức trọng tài, công ty luật và lực lượng lao động chất lượng cao.
Với việc VIFC-HCMC chính thức đi vào hoạt động cùng các cấu phần nêu trên, TP.HCM đang từng bước hình thành một hệ sinh thái tài chính có tính tập trung, được kỳ vọng sẽ tác động trực tiếp đến phân khúc văn phòng, bất động sản thương mại và gián tiếp tới phân khúc nhà ở cao cấp.
Nhóm bất động sản nào hưởng lợi từ VIFC-HCMC
Giới phân tích nhận định, phân khúc văn phòng sẽ là nhóm hưởng lợi rõ nét nhất trong giai đoạn đầu. Các tổ chức tài chính, quỹ đầu tư, công ty luật, kiểm toán và doanh nghiệp đa quốc gia có xu hướng gia tăng nhu cầu thuê văn phòng hạng A, B+ tại khu vực trung tâm hoặc những vị trí có khả năng kết nối thuận lợi với hạ tầng giao thông và khu tài chính – thương mại hiện hữu.
Trong bối cảnh nguồn cung văn phòng chất lượng cao tại TP.HCM còn hạn chế, sự gia tăng nhu cầu sử dụng thực được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện tỷ lệ lấp đầy và ổn định mặt bằng giá thuê, thay vì tạo ra các biến động mang tính đầu cơ.
Cùng với đó, các loại hình bất động sản thương mại như khách sạn, trung tâm hội nghị, không gian sự kiện và bán lẻ cao cấp cũng được dự báo hưởng lợi nhờ sự gia tăng các hoạt động giao thương, hội nghị và sự kiện quốc tế liên quan đến lĩnh vực tài chính.
Đối với phân khúc nhà ở, tác động từ việc ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế được đánh giá là gián tiếp và mang tính chọn lọc. Nhu cầu có thể đến từ nhóm chuyên gia tài chính, luật sư quốc tế, chuyên gia công nghệ tài chính và đội ngũ quản lý cấp cao, song quy mô chưa đủ lớn để tạo ra làn sóng tăng giá trên diện rộng.
Sự tác động của VIFC-HCMC tới bất động sản sẽ chủ yếu thể hiện ở phân khúc phục vụ nhu cầu sử dụng thực như văn phòng, bất động sản thương mại và nhà ở cao cấp gắn với khu vực trung tâm, nơi có môi trường sống chất lượng cao và khả năng kết nối thuận tiện. Ngược lại, việc “đón sóng” tại các khu vực xa trung tâm, hạ tầng chưa hoàn thiện hoặc sản phẩm không gắn với hệ sinh thái tài chính tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Bên cạnh những tác động tích cực về dài hạn, cũng lưu ý nguy cơ thị trường bất động sản xuất hiện tâm lý đầu cơ theo thông tin liên quan đến Trung tâm Tài chính Quốc tế, đặc biệt trong giai đoạn đầu khi mô hình còn đang hoàn thiện.
Thực tế cho thấy, tại nhiều thị trường, thông tin về quy hoạch hoặc ra mắt các trung tâm tài chính thường nhanh chóng bị “tài chính hóa” thành kỳ vọng tăng giá đất, trong khi tác động thực tế tới nhu cầu sử dụng cần thời gian dài để hình thành. Nếu kỳ vọng đi trước quá xa so với tiến độ vận hành và thu hút dòng vốn thực, thị trường có thể đối mặt với các đợt tăng giá cục bộ, thiếu bền vững.
Trong bối cảnh thị trường bất động sản TP.HCM vẫn đang trong quá trình tái cấu trúc, việc kiểm soát thông tin, minh bạch quy hoạch và theo dõi sát diễn biến giá được xem là yếu tố quan trọng nhằm hạn chế các cơn “sốt đất” theo tin tức, đồng thời định hướng thị trường phát triển theo nhu cầu thực và bền vững hơn.
Theo quy hoạch, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM được hình thành trên địa bàn các phường Sài Gòn, phường Bến Thành và Khu đô thị Thủ Thiêm thuộc phường An Khánh với tổng diện tích 898ha. Trong đó giai đoạn đầu ưu tiên phát triển khu lõi rộng 9,2ha tại Thủ Thiêm, nơi đặt trụ sở các cơ quan quản lý, giám sát và tài phán chuyên ngành tài chính. Tổng vốn đầu tư sơ bộ cho toàn bộ dự án ước tính khoảng 172.000 tỷ đồng, tương đương 7 tỷ USD.
