Sự kiện Vingroup bất ngờ công bố gói hỗ trợ dành cho Công ty Thép Pomina – bao gồm khoản vay vốn lưu động lãi suất 0% trong tối đa 2 năm và ưu tiên chọn Pomina làm nhà cung cấp thép cho toàn hệ sinh thái – đã gây chú ý lớn trong giới kinh doanh.
Thông cáo cũng cho biết Pomina sẽ được tái cấu trúc mạnh mẽ về nhân sự và vận hành, với sự trở lại của ông Đỗ Tiến Sĩ và sự điều chỉnh nhân sự cấp cao tại VinMetal.
Động thái này ngay lập tức dấy lên câu hỏi: Vì sao Vingroup – một tập đoàn đã tự xây công ty luyện kim VinMetal – lại chìa tay hỗ trợ một doanh nghiệp thép bên ngoài? Và đằng sau gói vay 0% tưởng chừng mang tính “hỗ trợ doanh nghiệp Việt” ấy là những gì?
Hỗ trợ Pomina – bước đi “lạ mà không lạ” của Vingroup
Thông cáo thể hiện một thỏa thuận mang tính hợp tác chiến lược: Vingroup không chỉ bơm vốn, mà còn cam kết tiêu thụ sản lượng thép của Pomina ở quy mô lớn.
Khi VinMetal còn trong giai đoạn đầu phát triển, việc tận dụng hạ tầng – công suất – kinh nghiệm vận hành của Pomina giúp Vingroup tiết kiệm thời gian và nguồn lực đáng kể.
Mặt khác, Pomina đang gặp áp lực tài chính kéo dài. Khoản vay không lãi suất là “phao cứu sinh” quan trọng, giúp doanh nghiệp khôi phục dòng tiền, duy trì sản xuất và ổn định chuỗi cung ứng.
Thương vụ “cùng sống – cùng mạnh” này thoạt nhìn đơn thuần là hỗ trợ, nhưng các yếu tố chuyển giao nhân sự và ưu tiên tiêu thụ thép cho hệ sinh thái Vingroup cho thấy đây là một cấu trúc hợp tác sâu hơn.
Những điều khoản “ẩn” đang tạo hình tương lai Pomina
Trong các thương vụ cứu trợ – tái cấu trúc doanh nghiệp, phần được công bố chỉ là phần dễ chấp nhận với công chúng. Với Pomina, nhiều dấu hiệu cho thấy Vingroup đang thiết lập một cấu trúc hợp tác chặt chẽ:
Thứ nhất, quyền kiểm soát mềm.
Việc sắp xếp lại nhân sự cấp cao ngay trong thông cáo báo chí cho thấy Vingroup mong muốn định hướng hoạt động Pomina mà không cần thâu tóm cổ phần ngay lập tức.
Thứ hai, ràng buộc sản lượng – giá dài hạn.
Vingroup có nhu cầu thép rất lớn cho VinFast, Vinhomes và VinSpeed. Những cam kết giá tốt, sản lượng ưu tiên hoặc chuẩn hóa chất lượng thép theo yêu cầu nội bộ nhiều khả năng đã được thống nhất, dù không xuất hiện trong văn bản công khai.
Thứ ba, khoản vay có điều kiện mạnh về tài sản đảm bảo.
Khoản vay 0% của một tập đoàn lớn cho doanh nghiệp đang suy yếu chắc chắn phải đi kèm tài sản bảo lãnh hoặc quyền can thiệp tài chính nếu Pomina không đạt mục tiêu tái cấu trúc.
Thứ tư, khả năng mua lại trong trung hạn.
Trong 2–5 năm tới, nếu Pomina không phục hồi như kỳ vọng, Vingroup gần như chắc chắn sẽ có quyền mua lại ưu tiên. Đây là cách thường thấy khi doanh nghiệp lớn hỗ trợ doanh nghiệp đang khó khăn: hỗ trợ trước – thâu tóm sau.
Bước mở cho một chiến lược nội địa hóa lớn hơn
Thỏa thuận với Pomina phù hợp với chiến lược dài hạn của Vingroup: xây dựng chuỗi cung ứng vật liệu tự chủ trong nước, giảm lệ thuộc thép nhập khẩu và nâng tỷ lệ nội địa hóa trong các dự án lớn.
Pomina, nếu phục hồi được công suất và dòng tiền, trở thành một mắt xích quan trọng.
Vingroup, ngược lại, có trong tay nguồn cung ổn định, đồng thời mở ra cơ hội kiểm soát một doanh nghiệp thép lớn mà không phải đầu tư từ đầu.
Tóm lại, sự kiện “hỗ trợ Pomina” thực chất là bước mở đầu của một cấu trúc hợp tác có tính chiến lược cao.
Câu hỏi đáng theo dõi trong thời gian tới không phải là Vingroup có giúp Pomina hay không, mà là Pomina sẽ được tích hợp vào hệ sinh thái Vingroup ở mức độ nào – và vào thời điểm nào.
