Ngày 23/3, Bộ Xây dựng tổ chức hội thảo lấy ý kiến góp ý cho dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), với nhiều nội dung đáng chú ý liên quan đến chính sách phát triển và quản lý thị trường nhà ở.
Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết sau hơn một năm triển khai, Luật Nhà ở 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản 2023 đã bộc lộ những yêu cầu điều chỉnh mới trong bối cảnh kinh tế - xã hội thay đổi, đặc biệt là sau quá trình sắp xếp lại bộ máy hành chính và điều chỉnh địa giới.
Do đó, việc sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật được đánh giá là cần thiết nhằm đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất, đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường bất động sản trong giai đoạn mới.
Theo ông Vương Duy Dũng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Nhà và Thị trường bất động sản, dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) sẽ tập trung vào 8 nhóm chính sách lớn, bao trùm toàn bộ hoạt động kinh doanh bất động sản, từ giao dịch nhà ở có sẵn, hình thành trong tương lai đến chuyển nhượng dự án, dịch vụ môi giới và xây dựng hệ thống dữ liệu thị trường.
Đáng chú ý, một trong những nội dung nhận được nhiều ý kiến góp ý là quy định liên quan đến nhà ở xã hội, đặc biệt là việc chuyển nhượng sau thời hạn 5 năm.
Theo quy định hiện hành của Luật Nhà ở 2023, sau 5 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận, chủ sở hữu nhà ở xã hội được phép bán lại căn hộ theo cơ chế thị trường. Tuy nhiên, dự thảo Luật sửa đổi đã đề xuất siết chặt quy định này theo hướng không cho phép giao dịch tự do, mà chỉ được chuyển nhượng cho đối tượng đủ điều kiện hưởng chính sách nhà ở xã hội.
Đại diện Tổng công ty Viglacera cho rằng, quy định mới cần được làm rõ về giá bán và quy trình thực hiện để người dân dễ dàng tiếp cận và thực hiện. Nếu không có hướng dẫn cụ thể, quy định này có thể khiến người mua ban đầu e ngại, đặc biệt tại các địa phương nơi thanh khoản thấp hơn so với các đô thị lớn như Hà Nội hay TP.HCM.
Doanh nghiệp này cũng chỉ ra một số vướng mắc thực tế trong quá trình triển khai nhà ở xã hội, như việc xác nhận điều kiện thu nhập đối với người có công với cách mạng còn thiếu thống nhất giữa các quy định, gây khó khăn cho người dân, đặc biệt là người cao tuổi.
Ở góc độ doanh nghiệp xây dựng, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam, đề xuất bổ sung chính sách phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp nhằm gia tăng nguồn cung cho nhóm người có thu nhập trung bình.
Theo ông Hiệp, đây là hướng đi tích cực để góp phần hạ nhiệt giá nhà và đáp ứng nhu cầu an cư của người dân. Tuy nhiên, để thu hút doanh nghiệp tham gia, cần làm rõ các cơ chế ưu đãi như giá đất, lãi suất vay, thủ tục đầu tư, cũng như phương pháp xác định lợi nhuận và đối tượng được mua.
Về lộ trình, Bộ Xây dựng cho biết việc xây dựng Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) sẽ trải qua hai giai đoạn chính là xây dựng chính sách và soạn thảo dự án luật. Dự kiến trong tháng 4/2026, hồ sơ chính sách sẽ được trình Chính phủ.
Sau đó, dự án luật sẽ được hoàn thiện và trình Chính phủ trước ngày 30/6/2026. Quá trình tiếp thu, chỉnh lý và lấy ý kiến các bên liên quan sẽ tiếp tục diễn ra trước khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội vào tháng 9/2026 và dự kiến thông qua tại kỳ họp Quốc hội tháng 10/2026.
Việc siết chuyển nhượng nhà ở xã hội sau 5 năm được kỳ vọng sẽ giúp đảm bảo đúng mục tiêu an sinh, hạn chế đầu cơ, nhưng cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện cơ chế thực thi để tránh làm giảm sức hút của phân khúc này, đặc biệt tại các địa phương.
