Theo Sở Xây dựng TP.HCM, thành phố được giao chỉ tiêu phát triển 199.400 căn nhà ở xã hội đến năm 2030. Trong đó, khu vực TP.HCM cũ chiếm khoảng 100.000 căn, phần còn lại phân bổ cho các khu vực mở rộng trước đây như Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu.
Giai đoạn 2021 - 2025, thành phố gần như hoàn thành mục tiêu với khoảng 17.902 căn, đạt 98,7% kế hoạch. Tuy nhiên, bước sang giai đoạn 2026 - 2030, áp lực tăng mạnh khi TP.HCM phải phát triển thêm hơn 181.000 căn, tương đương mỗi năm hàng chục nghìn căn hộ.
Riêng năm 2026, chỉ tiêu đặt ra là 28.500 căn, nhưng tiến độ thực tế còn khoảng cách lớn. Hiện toàn thành phố mới có 13 dự án được khởi công với quy mô khoảng 11.000 căn, trong khi khả năng hoàn thành trong năm chỉ khoảng 2.100 căn.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ các vướng mắc kéo dài về thủ tục pháp lý, giải phóng mặt bằng và khó khăn về vốn. Dù nhu cầu nhà ở xã hội luôn ở mức cao, việc chuyển hóa thành nguồn cung thực tế vẫn chưa đạt kỳ vọng. Ngoài ra, bài toán lựa chọn nhà đầu tư và cân đối hiệu quả tài chính cũng khiến nhiều doanh nghiệp e dè, do phân khúc này có biên lợi nhuận thấp trong khi chi phí đầu vào liên tục biến động.
Trước thực trạng đó, UBND TP.HCM đã triển khai nhiều giải pháp mang tính đột phá nhằm thúc đẩy nguồn cung. Đáng chú ý, thời gian xử lý thủ tục được rút xuống còn tối đa 132 ngày với dự án tư nhân và 122 ngày với dự án đầu tư công - giảm đáng kể so với trước đây.
Bên cạnh đó, các dự án nhà ở xã hội được đưa vào “luồng xanh”, ưu tiên xử lý hồ sơ nhanh chóng nhằm giảm thời gian chờ đợi và chi phí cho doanh nghiệp. Thành phố cũng áp dụng nhiều chính sách ưu đãi như miễn tiền sử dụng đất, hỗ trợ tới 80% chi phí hạ tầng kỹ thuật, qua đó tăng tính khả thi cho dự án.
Về quỹ đất, TP.HCM đã bố trí khoảng 400 ha dành cho phát triển nhà ở xã hội và dự kiến bổ sung thêm 1.000 ha đến năm 2040, tạo nền tảng cho phát triển bền vững phân khúc này.
Trong năm 2026, thành phố đặt mục tiêu khởi công 41 dự án với hơn 29.200 căn trước ngày 30/6. Đồng thời, dự kiến có thêm 3 dự án hoàn thành với khoảng 1.300 căn và 7 dự án hoàn thành phần thô với hơn 4.000 căn. Đến năm 2027, khoảng 46 dự án sẽ hoàn thành và đưa vào sử dụng.
Lãnh đạo UBND TP.HCM nhấn mạnh, mục tiêu không chỉ dừng ở số lượng mà còn phải đảm bảo chất lượng công trình, hạ tầng đồng bộ và khả năng tiếp cận thực sự của người dân - yếu tố then chốt để nhà ở xã hội phát huy hiệu quả lâu dài.
