Năm 2026 được dự báo là thời điểm “vỡ bờ” của nợ công toàn cầu sau một thập kỷ vay mượn để đối phó với các cuộc khủng hoảng liên tiếp.
Tuy nhiên, trong khi thế giới đang loay hoay với bài toán trả nợ, Việt Nam lại đang nỗ lực biến nợ công thành một động lực tăng trưởng mới, đặc biệt là trong lĩnh vực hạ tầng và bất động sản.
Thế giới: Khi "chiếc khiên" trở thành "gánh nặng"
Bước vào năm 2026, bức tranh kinh tế thế giới bị che phủ bởi một con số ám ảnh: 100 nghìn tỷ USD. Đây là tổng nợ công dự kiến của toàn cầu, tương đương với giá trị của toàn bộ hàng hóa và dịch vụ mà nhân loại tạo ra trong một năm.
Bóng ma nợ công không còn là lý thuyết khi lãi suất vay vốn tại các nền kinh tế lớn như Mỹ và EU vẫn neo ở mức cao để kiềm chế lạm phát.
Bà Era Dabla-Norris, Phó Vụ trưởng IMF, từng cảnh báo rằng áp lực trả nợ trong bối cảnh lãi suất cao sẽ bóp nghẹt dư địa chi tiêu cho an sinh xã hội.
Tại các nước như Nhật Bản (nợ 230% GDP) hay các quốc gia đang phát triển như Lào (nợ 120% GDP), nợ công đã trở thành một "vết nứt" chết người, đe dọa sự ổn định của hệ thống tài chính và làm giảm sức mua của người dân.
Khi chính phủ các nước buộc phải thắt lưng buộc bụng để trả lãi, thị trường tài sản toàn cầu, trong đó có bất động sản, sẽ chịu áp lực giảm giá mạnh do chi phí vốn đắt đỏ.
Việt Nam: Vị thế khác biệt và chiến lược "Vay để bứt phá"
Trái ngược với đà suy giảm của thế giới, nợ công của Việt Nam năm 2026 lại được nhìn nhận như một "dư địa vàng".
Với tỷ lệ dự báo chỉ khoảng 37% GDP, thấp hơn rất nhiều so với ngưỡng an toàn 60%, Việt Nam đang sở hữu một nguồn lực tài chính hiếm có để thực hiện các cú hích thay đổi vận mệnh dân tộc.
Theo TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, nợ công của Việt Nam hiện nay chủ yếu là nợ nội địa (chiếm khoảng 90%), giúp chúng ta "miễn nhiễm" trước những cú sốc tỷ giá từ đồng USD.
Năm 2026 sẽ là năm bản lề khi Chính phủ dự kiến tăng mức vay nợ để dồn lực cho các siêu dự án hạ tầng. Đây không phải là khoản vay để tiêu dùng, mà là khoản vay để kiến tạo tài sản.
Hạ tầng – "Mạch máu" nuôi dưỡng bất động sản
Mối quan hệ giữa nợ công và bất động sản (BĐS) tại Việt Nam vào năm 2026 sẽ được thể hiện rõ nét qua các đại công trường. Ví dụ điển hình nhất là dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và Sân bay Long Thành.
Khi nợ công được chuyển hóa thành những cây cầu, những tuyến cao tốc và ga tàu, nó trực tiếp tạo ra sự gia tăng giá trị cho đất đai xung quanh.
Các chuyên gia từ Savills và CBRE nhận định rằng, nợ công sẽ đóng vai trò "vốn mồi". Chỉ cần một đồng đầu tư công từ vốn vay nợ sẽ kéo theo năm, sáu đồng vốn từ khu vực tư nhân đổ vào các khu đô thị, khu công nghiệp.
Bất động sản năm 2026 sẽ không còn những cơn "sốt ảo" dựa trên tiền rẻ, mà sẽ tăng trưởng dựa trên giá trị sử dụng thực tế do hạ tầng mang lại.
Tuy nhiên, bài học từ Trung Quốc với các chính quyền địa phương vay nợ vô tội vạ để xây dựng các "thành phố ma" vẫn còn đó.
Thách thức lớn nhất của Việt Nam trong năm 2026 không phải là việc nợ bao nhiêu, mà là hiệu quả giải ngân.
Nếu nợ công được huy động nhưng lại nằm im trong ngân hàng vì vướng thủ tục, chúng ta sẽ vừa mất chi phí trả lãi, vừa lãng phí cơ hội vàng để bứt phá.
Năm 2026 sẽ là một năm đầy tương phản. Trong khi bóng ma nợ công toàn cầu có thể làm sụp đổ các thị trường yếu kém, thì tại Việt Nam, nợ công lại là cơ hội để hiện đại hóa quốc gia.
Đối với nhà đầu tư bất động sản, việc quan sát dòng chảy của đầu tư công – hay nói cách khác là quan sát cách Chính phủ "tiêu tiền vay" – sẽ là kim chỉ nam quan trọng nhất.
Vay nợ để xây dựng tương lai là một chiến lược mạo hiểm nhưng đầy hứa hẹn, miễn là chúng ta giữ vững kỷ luật tài khóa và sự minh bạch trong giải ngân.
2026 sẽ là năm minh chứng: Nợ công không đáng sợ, cái đáng sợ là nợ mà không tạo ra giá trị.
