Việc cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong trường hợp thiếu chữ ký của chủ đất liền kề vẫn có thể được giải quyết nếu người dân và cơ quan chức năng áp dụng đúng quy định pháp luật hiện hành, thay vì coi chữ ký giáp ranh là điều kiện bắt buộc trong mọi trường hợp.
Theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn, thẩm quyền tiếp nhận và xử lý hồ sơ cấp đổi Giấy chứng nhận thuộc Văn phòng đăng ký đất đai và các cơ quan liên quan tại địa phương.
Trên thực tế, không phải hồ sơ nào thiếu chữ ký của chủ đất liền kề cũng bị “tắc” thủ tục. Vấn đề mấu chốt nằm ở tình trạng hồ sơ địa chính và hiện trạng thửa đất.
Đối với khu vực đã có bản đồ địa chính chính quy, cơ quan đăng ký đất đai được phép sử dụng trích lục bản đồ địa chính để giải quyết việc cấp đổi Giấy chứng nhận.
Trong trường hợp này, nếu người sử dụng đất không có nhu cầu điều chỉnh ranh giới, diện tích hay kích thước thửa đất, thì không bắt buộc phải lập lại bản mô tả ranh giới và cũng không cần chữ ký xác nhận của các hộ liền kề.
Ngược lại, với những khu vực chưa có bản đồ địa chính, hoặc trường hợp thửa đất có sự thay đổi về diện tích, kích thước, cơ quan chức năng sẽ tiến hành trích đo địa chính.
Quy trình này được thực hiện theo khoản 3 Điều 13 của Thông tư 26/2024/TT-BTNMT. Thông tư này đã tính đến tình huống người sử dụng đất liền kề vắng mặt hoặc không tham gia xác định ranh giới, do đó việc thiếu chữ ký không đồng nghĩa với việc hồ sơ bị đình lại, miễn là quá trình đo đạc được thực hiện đúng trình tự, có biên bản và xác nhận của đơn vị đo đạc.
Trong trường hợp cơ quan địa phương vẫn yêu cầu bổ sung chữ ký giáp ranh mà không nêu rõ căn cứ pháp lý, người dân có quyền yêu cầu giải thích bằng văn bản để làm rõ lý do.
Nếu không đồng ý với cách xử lý, người sử dụng đất có thể thực hiện quyền khiếu nại hoặc khởi kiện theo quy định của Luật Đất đai và Luật Khiếu nại, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Tóm lại, thiếu chữ ký của chủ đất liền kề không phải là “điểm nghẽn tuyệt đối” trong thủ tục cấp đổi Giấy chứng nhận.
Điều quan trọng là xác định rõ khu đất đã có bản đồ địa chính hay chưa, có phát sinh điều chỉnh ranh giới hay không, và yêu cầu cơ quan giải quyết hồ sơ áp dụng đúng quy định pháp luật thay vì máy móc đòi hỏi chữ ký trong mọi trường hợp.
